Patlayıcı Ortam (ATEX / Exproof) Muayeneleri
Patlamadan korunma dokümanı, exproof ekipman saha muayenesi ve zone sınıflandırma.
Bu kategorideki hizmetler TÜRKAK AB-0372-M akreditasyon kapsamı dışındadır; ilgili mevzuat ve standartlara uygun olarak yürütülür.
Yanıcı gaz, buhar, sis veya tozların hava ile patlayıcı karışım oluşturabildiği alanlarda zone sınıflandırması, uygun exproof ekipman seçimi ve bu ekipmanların düzenli muayenesi hem yasal hem teknik bir gerekliliktir. Bu hizmet; kimya, boya, akaryakıt, LPG, un-yem, ilaç ve mobilya gibi sektörlerdeki işverenler, teknik müdürler ve İSG uzmanları içindir.
Yasal çerçeve, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik ile 2014/34/AB (ATEX) teçhizat mevzuatıdır. Zone sınıflandırması TS EN 60079-10, montaj uygunluğu TS EN 60079-14, saha muayeneleri ise TS EN 60079-17 esas alınarak yapılır. Periyodik muayene aralığı riske göre belirlenir ve genellikle 3 yılı aşmaz. Hizmet kapsamında Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) hazırlığı, zone sınıflandırması ile başlangıç, periyodik ve ayrıntılı exproof ekipman muayeneleri yer alır.
Mevzuat ve Teknik Bilgiler
- İlgili Mevzuat
- Çalışanların Patlayıcı Ortam Tehlikelerinden Korunması Hk. Yönetmelik; ATEX 2014/34/AB
- Standartlar
- TS EN 60079-14, TS EN 60079-17, TS EN 60079-10
- Kontrol Periyodu
- TS EN 60079-17 (genelde ≤3 yıl, riske göre)
- Yetkili Kişi
- Elektrik mühendisi + ATEX yetkin personel
Kapsamdaki Ekipmanlar
Patlayıcı Ortam (ATEX / Exproof) Muayeneleri kapsamında hizmet verdiğimiz başlıca ekipman ve sistemler:
- Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD)
- Exproof ekipman saha muayenesi (başlangıç / periyodik / ayrıntılı)
- Patlayıcı ortam zone sınıflandırma
Patlayıcı Ortam (ATEX / Exproof) — Alt Hizmetler
15 alt hizmet — her biri için ayrıntılı bilgi ve teklif.
Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) Hazırlama
Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD), patlayıcı ortam oluşabilecek iş yerlerinde patlama risklerinin…
Kapsam dışıPatlayıcı Ortam Zone Sınıflandırma
Zone sınıflandırma, gaz, buhar veya toz kaynaklı patlayıcı ortamların oluşma sıklığı ve süresine göre…
Kapsam dışıExproof Ekipman Başlangıç Muayenesi
Başlangıç muayenesi, exproof ekipmanların ilk devreye alınmadan önce kurulumunun ve seçiminin ilgili zone'a…
Kapsam dışıExproof Ekipman Periyodik Muayenesi
Periyodik muayene, patlayıcı ortamda kullanılan exproof ekipmanların koruma özelliğini sürdürdüğünü düzenli…
Kapsam dışıExproof Ekipman Ayrıntılı Muayenesi
Ayrıntılı muayene, exproof ekipmanın açılarak iç bileşenlerinin, alev sızdırmaz aralıklarının ve koruma…
Kapsam dışıExproof Elektrik Panoları Muayenesi
Exproof elektrik panoları, patlayıcı ortamlarda kıvılcım ve sıcaklık kaynaklı tutuşma riskini önleyecek…
Kapsam dışıExproof Motor Muayenesi
Exproof motorlar, patlayıcı ortamlarda güvenle çalışabilmek için alev sızdırmaz veya basınçlandırılmış…
Kapsam dışıExproof Aydınlatma Armatürleri Muayenesi
Exproof aydınlatma armatürleri, patlayıcı gaz veya toz ortamlarında tutuşma kaynağı oluşturmayacak şekilde…
Kapsam dışıExproof Kablolama ve Rakor (Kablo Rakoru) Muayenesi
Patlayıcı ortamlardaki elektrik tesisatında kablo güzergahları ve kablo rakorları (kablo bağlantı…
Kapsam dışıExproof Buat ve Bağlantı Kutuları Muayenesi
Exproof buat ve bağlantı kutuları, patlayıcı ortamlarda elektrik bağlantılarının güvenle yapılmasını…
Kapsam dışıExproof Priz, Anahtar ve Kumanda Elemanları Muayenesi
Exproof priz, anahtar ve kumanda elemanları, patlayıcı ortamlarda anahtarlama sırasında oluşabilecek…
Kapsam dışıExproof Isıtıcı ve Rezistans Muayenesi
Exproof ısıtıcı ve rezistanslar, patlayıcı ortamlarda yüzey sıcaklığı kontrol altında tutularak tutuşma…
Kapsam dışıExproof Gaz Dedektörü ve Sensör Muayenesi
Exproof gaz dedektörleri ve sensörler, patlayıcı ortamlarda yanıcı gaz birikimini erken algılayarak alarm…
Kapsam dışıExproof Statik Elektrik ve Eşpotansiyel Topraklama Kontrolü
Patlayıcı ortamlarda biriken statik elektrik, tek başına bir tutuşma kaynağı oluşturabildiğinden…
Kapsam dışıExproof Ekipman Uygunluk Envanteri
Exproof ekipman uygunluk envanteri, sahadaki tüm patlamaya karşı korumalı ekipmanların zone, koruma tipi ve…
Kapsam dışıRaporunuzda Neler Yer Alır?
- Muayene edilen alanların zone sınıfları ve ekipmanların konum bazlı envanteri
- Her ekipmanın Ex işaretlemesi, koruma türü, gaz veya toz grubu ve sıcaklık sınıfının zone gereklilikleriyle karşılaştırılması
- Uygulanan muayene türü (başlangıç veya periyodik) ve derecesi (gözle, yakından, ayrıntılı)
- Kablo girişleri, rakorlar, sızdırmazlık, gövde bütünlüğü ve eşpotansiyel topraklama bulguları
- Uygun olmayan ekipmanlar için öncelik sıralı iyileştirme önerileri
- Bir sonraki muayene için önerilen aralık
Hizmet Süreci
Başvuru ve planlama
Mevcut PKD, zone haritaları, ekipman listeleri ve proses bilgileri incelenir. Belgeler yoksa önce zone sınıflandırması ve envanter çalışması planlanır; saha çalışmaları için iş izni, gaz ölçümü ve enerji kesme gereklilikleri işletmeyle birlikte belirlenir.
Saha muayenesi
Ex işaretlemesi, koruma türü, sıcaklık sınıfı ve montaj durumu ekipman bazında kontrol edilir. Kablo rakorları, sızdırmazlık elemanları, gövdeler ve topraklama bağlantıları gözle, yakından ya da gerektiğinde ayrıntılı muayene derecesinde incelenir.
Raporlama
Bulgular zone bazlı ekipman uygunluk envanteri şeklinde raporlanır. Uygunsuzluklar risk önceliğine göre sıralanır; PKD hazırlanan projelerde doküman, zone haritaları ve alınacak önlemlerle birlikte teslim edilir.
Takip
İyileştirme yol haritası doğrultusunda düzeltilen ekipmanlar yeniden muayene edilir. Proses, ekipman veya yerleşim değişikliklerinde PKD ve zone sınıflandırmasının güncellenmesi planlanır.
Fiyatı Belirleyen Faktörler
- Ekipman, tesisat veya ölçüm noktası sayısı ve türü
- Kapasite, boyut ve teknik karmaşıklık (ör. yük testi, hidrostatik test ya da ek tahribatsız muayene ihtiyacı)
- Tesisin konumu, ulaşım ve gerekiyorsa konaklama
- Çalışma koşulları: erişim, iş izni, vardiya dışı çalışma veya duruş planlaması
- Raporlama kapsamı ve termin
Kesin bedel, ekipman listeniz üzerinden hazırlanan teklifle belirlenir; sitede sabit fiyat yayımlanmaz. Ayrıntılı bilgi: Periyodik Kontrol Fiyatları: Ücreti Belirleyen Faktörler
Patlayıcı Ortam (ATEX / Exproof) — Sıkça Sorulan Sorular
Patlayıcı Ortam (ATEX / Exproof) hizmetleri hakkında en çok merak edilenler.
Patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan iş yerlerinde işveren, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlamakla yükümlüdür. Doküman; patlama risklerinin belirlendiğini, alanların zone olarak sınıflandırıldığını ve alınan teknik ile organizasyonel önlemleri gösterir. İş yerinde proses, ekipman veya yerleşimde önemli bir değişiklik olduğunda güncellenmesi gerekir.
Exproof ekipmanların periyodik muayene aralığı TS EN 60079-17 esas alınarak ortam koşulları, ekipmanın türü ve önceki muayene sonuçlarına göre risk temelli belirlenir; bu aralık genellikle 3 yılı aşmaz. Ekipman ilk kez devreye alınmadan önce başlangıç muayenesi yapılmalıdır. Titreşim, korozyon veya ağır çevre koşullarının bulunduğu alanlarda daha kısa aralıklar uygulanabilir.
Zone sınıflandırması, patlayıcı ortamın oluşma sıklığına ve süresine göre yapılır. Gazlar için Zone 0 patlayıcı ortamın sürekli veya uzun süre bulunduğu, Zone 1 normal çalışmada ara sıra oluşabildiği, Zone 2 ise normal çalışmada beklenmeyen ve oluşursa kısa süre kalan alanları ifade eder. Yanıcı tozlar için aynı mantıkla Zone 20, 21 ve 22 kullanılır. Ekipman seçimi bu sınıflara göre yapılır.
Ekipmanın Ex işaretlemesindeki koruma seviyesi bulunduğu zone ile, gaz veya toz grubu ortamdaki maddeyle, sıcaklık sınıfı ise maddenin tutuşma sıcaklığıyla uyumlu olmalıdır. Uygun ekipmanın hatalı montajı da korumayı ortadan kaldırabilir; kablo girişleri ve rakorlar koruma türüne uygun seçilmelidir. Montaj gereklilikleri TS EN 60079-14 standardında tanımlanır.