Periyodik kontrol için sabit bir liste fiyatı yoktur; ücret, işin kapsamına göre belirlenir. Kontrol yükümlülüğü, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nden (R.G. 25.04.2013/28628) doğar; ücret ise bu yükümlülüğün tesisinizdeki karşılığı olan iş kapsamına göre şekillenir. Bu yazıda fiyatı etkileyen başlıca faktörleri, teklif isterken hazırlanması gereken bilgileri ve teklifleri karşılaştırırken nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıklıyoruz.
Periyodik Kontrol Ücreti Neyi Kapsar?
Periyodik kontrol hizmeti yalnızca sahada geçirilen süreden ibaret değildir. Ücret; kontrol öncesi planlama ve İSG-KATİP görevlendirmesini, yetkili mühendis veya teknikerin sahadaki çalışmasını, kullanılan ölçüm ve test cihazlarını, gerektiğinde yük veya basınç testlerini ve tespitlerin yer aldığı raporun hazırlanmasını birlikte kapsar. Bu nedenle aynı sayıda ekipman için bile iki tesisin teklifleri, kapsam farkı nedeniyle birbirinden ayrışabilir.
Ücreti Belirleyen Başlıca Faktörler
- Ekipman tipi ve sayısı: Vinç, forklift, kazan, asansör gibi ekipmanların türü ve adedi maliyeti doğrudan etkiler. Farklı ekipman grupları, farklı yetkinlikte personel ve farklı test yöntemleri gerektirir.
- Kapasite ve teknik özellikler: Kaldırma kapasitesi, çalışma basıncı ve hacim ya da tesisatın büyüklüğü, kontrolün süresini ve kullanılacak test düzeneğini belirler.
- Ölçüm ve test gereksinimleri: Topraklama, paratoner, gaz ve emisyon, tahribatsız muayene (NDT) gibi ek ölçümler kapsamı genişletir.
- Lokasyon ve erişim: Tesisin konumu, ulaşım ve saha koşulları; yüksekte veya kısıtlı alanda çalışma gerekip gerekmediği planlamayı etkiler.
- Rapor kapsamı ve akreditasyon: TÜRKAK akredite (TS EN ISO/IEC 17020) bir kuruluşun akreditasyon kapsamında düzenlediği rapor, muayenenin yetkin ve tarafsız biçimde yapıldığını belgeler; TÜRKAK'ın EA/ILAC anlaşmaları akreditasyonun uluslararası tanınırlığını destekler.
Teklif İçin Hazırlanacak Bilgiler
| Faktör | Fiyata etkisi | Hazırlanacak bilgi |
|---|---|---|
| Ekipman envanteri | Kontrol süresini ve personel ihtiyacını belirler | Ekipman türü, adedi, marka ve model |
| Teknik değerler | Test yöntemini ve düzeneğini belirler | Kapasite, çalışma basıncı, hacim, tesisat büyüklüğü |
| Ek ölçümler | Kapsamı genişletir | Topraklama, paratoner, NDT gibi talepler |
| Saha koşulları | Planlama ve erişim süresini etkiler | Adres, çalışma saatleri, erişim kısıtları |
| Önceki raporlar | Takvim ve kapsamın doğru kurulmasını sağlar | Son kontrol tarihleri ve varsa uygunsuzluklar |
Kontrol kapsamına giren ekipman gruplarını belirlemek için hangi ekipmanlar periyodik kontrole tabidir rehberimizden yararlanabilirsiniz.
Asansörlerde Ücret Nasıl Belirlenir?
Asansörlerde ücret yapısı, ilgili idare ile A tipi muayene kuruluşu arasındaki protokol çerçevesinde belirlenir. Bu nedenle asansörler, diğer iş ekipmanlarından ayrı bir ücretlendirme mantığına sahiptir; güncel koşullar için Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği ve ilgili idarenin uygulaması esas alınmalıdır.
Akreditasyonun Fiyatla İlişkisi
Akredite bir kuruluş; personel yetkinliği, kalibre cihazlar, belgelenmiş yöntemler ve düzenli gözetim değerlendirmeleri gibi TS EN ISO/IEC 17020 şartlarını sürekli karşılamak zorundadır. Bu şartlar hizmetin maliyet yapısına yansır; buna karşılık raporun tarafsızlığı ve güvenilirliği konusunda işverene belgelenmiş bir güvence sunar. Akredite olmayan firmalar İSG-KATİP üzerinden görevlendirme yapamadığından, bu durumda görevlendirme sürecini işverenin kendisi yürütmek zorunda kalır; bu da iç iş yükü olarak toplam maliyete eklenir.
Planlama Kararlarının Maliyete Etkisi
Kapsam kadar planlama da toplam maliyeti etkiler. Aynı tesisteki farklı ekipman gruplarının kontrollerinin tek bir takvimde birleştirilmesi, ekibin sahaya tekrar tekrar gelmesini önler. Ekipmanların kontrol günü çalışır ve erişilebilir durumda tutulması, yük testleri için uygun test yükünün ve güvenli alanın önceden sağlanması saha süresini kısaltır. Buna karşılık kontrol günü çalışmayan veya erişilemeyen ekipmanlar ek bir ziyaret gerektirebilir.
Uygunsuzluk Çıkarsa Ne Olur?
Kontrolde uygun bulunmayan ekipman, eksiklikler giderilene kadar kullanım dışı bırakılır ve onarımdan sonra yeniden kontrol edilir. Yeniden kontrolün koşulları ve kapsamı teklif aşamasında netleştirilmelidir; böylece sonradan beklenmeyen maliyetlerle karşılaşılmaz. Bakım ve onarım ise kontrol hizmetinden ayrıdır: A tipi muayene kuruluşu, bağımsızlığı gereği muayene ettiği ekipmanın bakımını veya onarımını üstlenmez; bu işlemler ekipmanın bakımını yapan servis tarafından yürütülür.
Ne Zaman Teklif Alınmalı?
Teklif, mevcut raporların geçerlilik süresi dolmadan alınmalıdır. Periyodik kontrol sözleşmeleri İSG-KATİP üzerinde en fazla bir yıllık düzenlenebilir, kontrol hizmeti sözleşmenin yapıldığı gün verilemez ve görevlendirme ile kontrol arasında en az bir gün bulunmalıdır. Son güne bırakılan talepler hem planlamayı zorlaştırır hem de ekipmanın raporsuz kalma riskini artırır. Görevlendirme adımları için İSG-KATİP rehberimize göz atabilirsiniz.
Teklifleri Kim, Nasıl Değerlendirmeli?
Teklifleri işveren, iş güvenliği uzmanı ve teknik müdür birlikte değerlendirmelidir. Karşılaştırmada şu ölçütlere bakılması önerilir:
- Muayene kuruluşunun akreditasyon kapsamının, kontrol edilecek ekipman türünü kapsayıp kapsamadığı,
- Yük testi, basınç testi ve ek ölçümlerin teklifte açıkça yer alıp almadığı,
- Kontrolü yapacak personelin ilgili ekipman grubu için yetkili olup olmadığı,
- Raporun içeriği, teslim süresi ve uygunsuzluklar için yeniden kontrol koşulları.
En Doğru Yaklaşım: Tesise Özel Teklif
Gerçekçi bir fiyat için ekipman listenizi ve ölçüm ihtiyaçlarınızı paylaşarak tesise özel teklif almanız önerilir. En düşük fiyat yerine; akreditasyon kapsamı, raporun geçerliliği ve hizmet kalitesi birlikte değerlendirilmelidir. Ekipman listenizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.
Kaynaklar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (R.G. 25.04.2013/28628)
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği değişikliği (R.G. 23.12.2025/33116)
- Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (değişiklik: 13.09.2022)