TÜRKAK Akreditasyonu Nedir?

Periyodik kontrol raporunu kimin düzenlediği, raporun güvenilirliği kadar hukuki değerini de belirler. Bu rehberde TÜRKAK'ı, TS EN ISO/IEC 17020 standardını, muayene kuruluşu tiplerini ve akreditasyon kapsamının neden önemli olduğunu açıklıyoruz.

TÜRKAK Nedir?

Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Türkiye'de uygunluk değerlendirme kuruluşlarını (laboratuvar, muayene, belgelendirme) akredite eden tek yetkili otoritedir. 4457 sayılı Kanun ile kurulmuş, uluslararası akreditasyon birliklerinin (EA, IAF, ILAC) üyesidir. Akreditasyon, bir kuruluşun belirli bir kapsamda teknik olarak yeterli, tarafsız ve tutarlı çalıştığının bağımsız bir otorite tarafından onaylanmasıdır.

Akreditasyon Neden Önemlidir?

Periyodik kontrol raporu; iş güvenliği denetimlerinde, olası bir iş kazası soruşturmasında ve sigorta süreçlerinde işverenin elindeki temel kanıttır. Raporu düzenleyen kuruluşun akredite olması, muayenenin tanımlı yöntemlerle, kalibre cihazlarla ve yetkin personelle yapıldığını gösterir. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (R.G. 25.04.2013/28628), belirli ekipman grupları için akredite muayene kuruluşu şartı arar; 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle bu grupların sayısı 4'ten 8'e çıkarılmıştır. Ayrıca akredite olmayan firmalar İSG-KATİP üzerinden görevlendirme yapamaz; bu durumda süreci işverenin kendisi yürütmek zorunda kalır.

TS EN ISO/IEC 17020 Standardı

Bu standart, muayene kuruluşlarının teknik yeterliliğini ve tarafsızlığını belirleyen uluslararası referanstır. Üç tip muayene kuruluşu tanımlanmıştır:

Standart; tarafsızlık ve bağımsızlık, gizlilik, personel yetkinliği, muayene ekipmanlarının uygunluğu ve kalibrasyonu, muayene yöntemleri, kayıtlar ve raporlama ile şikâyet ve itirazların ele alınması gibi başlıklarda şartlar içerir. Akreditasyon değerlendirmesinde kuruluşun bu şartları uygulamada karşılayıp karşılamadığı incelenir.

A Tipi Bağımsızlık Uygulamada Ne Anlama Gelir?

A tipi muayene kuruluşu, muayene ettiği ekipmanın satışını, bakımını veya onarımını üstlenmez. Bu ayrım, kontrol sonucunun ticari bir çıkardan etkilenmemesini sağlar: Uygunsuzluk tespit eden kuruluş, aynı zamanda onarımı yapan taraf değildir. İşveren açısından bu durum, raporun tarafsızlığına ilişkin güçlü bir güvencedir.

Akreditasyon Nasıl Verilir ve Sürdürülür?

Akreditasyon, kuruluşun başvurusu üzerine doküman incelemesi ve saha değerlendirmesiyle verilir; geçerlilik süresi boyunca gözetim değerlendirmeleriyle sürdürülür. Akreditasyon belgesi bir kapsamla birlikte düzenlenir: Kuruluş yalnızca bu kapsamda yer alan ekipman ve yöntemler için akredite rapor düzenleyebilir. Kapsam dışındaki bir ekipman için düzenlenen rapor akreditasyon güvencesi taşımaz; bu nedenle teklif aşamasında belge numarası kadar kapsamın da kontrol edilmesi gerekir. Belgenin ekindeki kapsam listesi, muayene edilen ekipman veya tesisat türünü ve esas alınan standart ya da yöntemi gösterir; bir ekipmanın kapsamda olup olmadığı bu listeyle karşılaştırılarak anlaşılır.

SBE Mühendislik Akreditasyon Bilgileri

• Akreditasyon numarası: AB-0372-M
• Kuruluş tipi: A tipi muayene kuruluşu
• Standart: TS EN ISO/IEC 17020:2012
• Akreditasyon tarihi: 25.08.2017
• Revizyon: 24.07.2025 / 05
• Geçerlilik: 23.08.2029

Akreditasyon kapsamımız: kaldırma ve iletme makineleri, basınçlı kaplar ve kazanlar ile elektrik/alçak gerilim tesisatları. Bu kategorilerdeki her hizmet akreditasyon kapsamında değildir; hizmet sayfalarında akredite olarak işaretlenen hizmetler kapsamdadır, bunların dışında kalan hizmetlerimiz akreditasyon kapsamında değildir.

Akredite Raporun Değeri

TÜRKAK akredite A tipi bir kuruluşun akreditasyon kapsamında düzenlediği periyodik kontrol raporu:

• Muayenenin tanımlı yöntemlerle, yetkin ve tarafsız biçimde yapıldığını belgeler,
• İş güvenliği denetimlerinde ve olası hukuki süreçlerde kanıt olarak sunulabilir,
• TÜRKAK'ın taraf olduğu EA/ILAC anlaşmaları çerçevesinde uluslararası tanınırlığı desteklenen bir akreditasyona dayanır.

Periyodik kontrol raporunun dayanağı Türk mevzuatıdır; akreditasyonun uluslararası tanınırlığı, raporun yurt dışında ayrıca hukuki geçerlilik kazandığı anlamına gelmez. Akreditasyon, işverenin periyodik kontrol yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; ancak kontrolün yetkin ve tarafsız bir kuruluşça yapıldığını belgeleyerek bu yükümlülüğün doğru biçimde yerine getirildiğini gösterir.

Kim, Ne Zaman Kontrol Etmeli?

Muayene kuruluşu seçerken işveren, iş güvenliği uzmanı ve teknik müdür teklif aşamasında birlikte hareket etmelidir. Belgeler revize edilebildiğinden aşağıdaki kontroller her yeni sözleşme döneminde tekrarlanmalıdır:

1. Akreditasyon numarasını ve kuruluş tipini (A, B veya C) teyit edin.
2. Belgenin geçerlilik tarihini ve son revizyonunu kontrol edin.
3. Kontrol edilecek her ekipman türünün akreditasyon kapsamında yer alıp almadığına bakın.
4. Kontrolü yapacak personelin ilgili ekipman grubu için yetkili olduğunu doğrulayın.
5. Görevlendirmenin İSG-KATİP üzerinden yapılacağını ve raporun kapsamını teklifte netleştirin.

Akreditasyon ve İSG-KATİP Görevlendirmesi

Akredite muayene kuruluşları, İSG-KATİP üzerinden işletmedeki ekipman ve tesisat sayısına göre uygun muayene yetkililerinin atamasını yapabilir. Yetkililer görevlendirmeyi kendi hesaplarından onaylar, ardından süreç işverenin onayına düşer. Böylece işveren, her yetkili kişiyi tek tek atama ve takip etme yükünden kurtulur; kendisine yalnızca son onay adımı kalır.

Doğrulama

SBE Mühendislik akreditasyon belgesini, TÜRKAK'ın resmî ASİST sistemi üzerinden doğrulayabilirsiniz; sorgulamada AB-0372-M akreditasyon numarasını kullanmanız yeterlidir. Sorgulamada belgenin geçerliliğini ve kapsamını birlikte kontrol etmeniz önerilir.